Ivo Verrijckt

Ivo Verrijckt

Al meer dan 40 jaar jouw persoonlijke bouwcoach voor bouwen met vertrouwen in de Antwerpse en Limburgse Kempen.

Passiefhuis vs. BEN-woning: alle verschillen op een rij

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn

Het klimaatbeleid is een thema dat tegenwoordig hoog op de politieke agenda staat. Logisch, want het staat als een paal boven water: willen we de opwarming van de aarde tot aanvaardbare limieten beperken, dan zullen we ons collectief moeten heroriënteren. 

Om de klimaatdoelstellingen te kunnen nastreven, legt de overheid dan ook strenge maatregelen op. Zo wilt de Vlaamse regering dat bouwen volgens de BEN-principes de standaard wordt vanaf 2021 voor alle nieuwbouwwoningen. 

Ons land engageert zich bovendien voor het Europese Energiepact 2050, wat inhoudt dat België tegen 2050 klimaatneutraal wil zijn. In theorie betekent dit dat al onze woningen tegen dan compleet energieneutraal zouden moeten zijn.

Op de huizenmarkt duiken bijgevolg de laatste jaren almaar meer energiezuinige woningen op. Naast de bekende BEN-woningen (die vanaf 2021 de norm worden) treden nu ook passiefhuizen steeds vaker naar voren. 

In dit blogartikel gaan we dieper in op de verschillen tussen beide typen woningen, en welk concept het meest duurzaam is. 

Wat is een passiefhuis? 

Een passiefhuis is een extreem goed geïsoleerd en luchtdicht gebouw dat tijdens het grootste deel van het jaar op kamertemperatuur kan blijven zonder een klassiek verwarmings- of koelingssysteem te gebruiken. 

In feite kun je een passiefhuis het best vergelijken met een thermoskan waarin alle warmte opgesloten blijft. Doordat een passiefhuis doorgaans niet actief verwarmd moet worden, ligt de energievraag ervan logischerwijs extreem laag. 

Passiefhuis vs. BEN-woning

Jaarlijks zou een passiefhuis niet meer dan vijftien kilowattuur energie per vierkante meter (15 kWh/m²) mogen verbruiken voor ruimteverwarming. Dat is één van de vele strenge eisen waaraan een woning moet voldoen, alvorens het een passiefhuis-certificaat mag ontvangen. 

Concreet betekent dit dat een haardroger een passiefhuis van honderd vierkante meter zou kunnen verwarmen. Gekker dan dat, moet het niet worden. Voor de rest rekent een passiefhuis vooral op de warmte afkomstig van zonlicht. 

Wat is een BEN-woning? 

BEN staat voor bijna energieneutraal. We spreken van een BEN-woning, wanneer deze een E-peil heeft lager dan of gelijk aan E30. Concreet betekent dit een maximale netto-energiebehoefte van zeventig kilowattuur energie per vierkante meter (70 kWh/m2). 

Zoals eerder in het blogartikel reeds vermeld, wordt bouwen volgens de BEN-principes vanaf 2021 de standaard voor nieuwbouwwoningen in Vlaanderen. 

ben-woning

Net zoals bij een passiefhuis, ligt het energieverbruik voor verwarming, ventilatie, koeling en warm water bij een BEN-woning uitzonderlijk laag. Het grote verschil met een passiefhuis is echter dat een passiefhuis-certificaat enkel iets zegt over het energieverbruik, en niets over de energieopwekking. 

Bij een BEN-woning daarentegen, wordt de energie die nog nodig is om actief te verwarmen steevast uit groene en hernieuwbare energiebronnen gehaald. 

Sterker nog, de Vlaamse regering legt hiervoor een minimumaandeel op. 

De verschillen tussen een passiefhuis en een BEN-woning

#1 Bouwen onder voorwaarden vs. traditionele bouwwijze

Om als passiefhuis te worden erkend, moet aan enkele strenge voorwaarden worden voldaan. De leidingen moeten kort zijn, de gevels en het dakoppervlak zo klein mogelijk. 

Even belangrijk is de isolatie van het gebouw. Zowel muren, vloeren als het dak moeten optimaal geïsoleerd zijn. Doorgaans is er 15 tot 25 centimeter isolatie nodig in de vloer, 15 tot 35 centimeter in de muren en 20 tot 40 centimeter in het dak.

undraw energie efficiëntie

Raampartijen moeten driedubbel beglaasd zijn, en de woning moet uiteraard luchtdicht zijn. Om oververhitting te vermijden, is een ventilatiesysteem met warmteterugwinning verplicht. 

Zoals je wellicht al eerder las, beroept een passiefhuis zich vooral op de warmte afkomstig van zonlicht. Daarom moeten het huis en de ramen op zo’n manier geplaatst worden dat ze een maximum aan zonlicht opvangen. 

Een vrije indeling is dus niet zomaar een evidentie. Carte blanche heb je niet bij een passiefhuis. Het is voornamelijk de architect die de indeling en oriëntatie van de woning strategisch zal bepalen. 

Daarnaast past passief bouwen het principe van houtskeletbouw toe, gezien hout een goede isolator is. Door met hout te werken, vermijd je bovendien bouwknooppunten; één van de vereisten voor een passiefhuis.

Tot slot is een passiefhuis doorgaans gebouwd uit natuurlijke bouwmaterialen. Passief bouwen, staat gelijk aan milieuverantwoord bouwen. 

Om aan al deze voorwaarden te kunnen voldoen geniet prefab bouw (lees: bouwen in een fabriek onder ideale omstandigheden) de voorkeur boven traditionele bouw. 

#2 Een meerinvestering vs. betaalbare bouwkosten

De investering voor een passiefhuis ligt gemiddeld namelijk zo’n 10 tot 20 procent hoger. Logisch, want de energie-eisen van een passiefhuis zijn in de eerste plaats nóg strenger dan bij een BEN-woning. 

Bovendien wordt deze laatste stilaan ook meer en meer de norm. Dit maakt een bijna energieneutrale woning doorgaans meer betaalbaar. 

De bouwkosten van een passiefhuis worden grotendeels de hoogte in gejaagd door het gebruik van complexe isolatietechnieken en ventilatiesystemen, de driedubbele beglazing en de duurzame bouwmaterialen. 

investering passiefhuis

Daarnaast is het ook zo dat passief bouwen vakmanschap en expertise vereist. Wie zelf de handen uit de mouwen kan steken voor bepaalde werken, kan flink wat besparen. Bij een passiefhuis is dit echter niet aan de orde. 

Het is vanzelfsprekend dat het grote aandeel van de bouwheer in de constructie van het gebouw de kostprijs voor een stuk mee opdrijft. 

#3 Weinig aannemers vs. meerdere aannemers 

Passief bouwen is geen sinecure, en het is belangrijk dat zowel in de ontwerpfase als in de uitvoeringsfase veel aandacht besteed wordt aan details, zoals de aansluiting tussen het dak & de muur, en de aansluiting van de muur met deur- en raamkozijnen. 

Hierdoor is een samenwerking tussen architect, installateurs en aannemers (en zijn leveranciers of onderaannemers) een absolute vereiste. Hoewel het aantal stijgende is, zijn er in België echter nog niet zoveel bouwbedrijven die zich specialiseren in passief bouwen. 

undraw foto

De wet van vraag en aanbod leert ons dat dergelijke exclusiviteit resulteert in hogere marktprijzen. Als voorloper in deze – voorlopig nog onverzadigde markt – heb je dus weinig keuze, en zal je het moeten doen met de weinige aannemers die in aanmerking komen om een passiefhuis te bouwen. 

Passiefhuis vs. BEN-woning: het verdict 

Of je nu kiest voor een passiefhuis of een betaalbare BEN-woning, je maakt hoe dan ook een slimme en toekomstgerichte beslissing. Het is echter wel zo dat een BEN-woning niet per se moet onderdoen op vlak van energie-efficiëntie. 

Onze nieuwbouwprojecten worden namelijk steevast opgeleverd met een E-peil van maximum E20. Hiermee voldoen onze woningen alreeds ruimschoots aan de energie-eisen van 2021, en anticiperen we op de toekomst. 

Passief bouwen is een totaalconcept, waarbij rekening moet gehouden worden met vooropgestelde technieken en materialen. Bovendien moet je je ervan bewust zijn dat je als bewoner jezelf moet aanpassen aan jouw passiefhuis. 

We laten collectief graag de slaapkamer eens een uur verluchten in de ochtend, en in het vroege voorjaar zetten we het schuifraam wel eens helemaal open op een zonnige dag om te genieten van de frisse voorjaarslucht. 

Dit zijn gewoonten die niet passen bij een passiefhuis, en zal je idealiter moeten afleren, wil je het maximum uit je woning halen. Je dweilt namelijk toch ook niet met de kraan open, of wel?  

Hoe dan ook, als BEN-voorloper zorgen we ervoor dat elk project volgens de meest toekomstgerichte bouwnormen opgeleverd wordt. Wist je trouwens dat wij bij Verrijckt onlangs een project hebben opgeleverd met een E-peil van E-4? 

energieprestatiecertificaat ben-woning

Dit komt overeen met een verbruik van -7,86 kilowattuur energie per vierkante meter (-7,86 kWh/m2), en betekent concreet dat de woning meer energie produceert dan dat er wordt verbruikt. 

Dat is in feite nog een stap verder dan passief bouwen, zonder dat we een officieel passiefhuis-certificaat mogen ontvangen. Hoe dat komt? Omdat we ons beroepen op traditionele bouwtechnieken, die in theorie niet overeen komen met de richtlijnen en normen van een passiefhuis. 

Hiermee willen we nogmaals aanduiden dat passief bouwen een typerend concept is, en dat de energiezuinigheid van een gebouw niet integraal wordt bepaald door een passiefhuis-certificaat. 

Besluit

Wil je graag nog wat meer informatie omtrent energiezuinig bouwen? Dan mag je ons gerust contacteren. Wij beantwoorden je vragen met plezier. 

Wil je graag eens met ons samenzitten om je bouwplannen te bespreken? Dan verwelkomen wij je graag op een vrijblijvend inspiratiegesprek!

Lees nog andere interessante blogs

Wat kost een totaalrenovatie in 2020?

Wat kost een totaalrenovatie in 2020?

Hoeveel budget heb je nodig om te renoveren? In dit artikel geven we een overzicht van de verschillende factoren die de prijs bepalen bij een totaalrenovatie.